कृदभिधेयं द्विधा, विशेष्यं विशेषणं च। तयोः
विशेष्यं यथा— दात्रं, प्रासादः, कुम्भकार इति।
विशेषणं यथा—कर्तव्यं, पाचकः, सुबोधमिति।
तद्धिताभिधेयं द्विधा— सापेक्षक्रियमनपेक्षितक्रियं च। तयोः
सापेक्षक्रियं यथा— इष्टी यज्ञे, परिगणिती याज्ञिक्ये, आम्नाती छन्दसि, अधीती व्याकरणे, कृतपूर्वी कटमिति।
अनपेक्षक्रियं यथा— पाकेन निर्वृत्तं पाकिमं, सेकेन निर्वृत्तं सेकिमं, कुट्टेन कुट्टिमं, करणेन कृत्रिमं, श्येनपातोऽस्यां क्रियायां तिलपातोऽस्यां क्रियायां श्यैनंपाता तैलंपातेति।
प्रकृतिप्रत्ययोभयद्वारकं पदार्थविशेषणमुपस्कारार्थः।
स त्रिधा— (१) प्रकृतिद्वारकः, (२) प्रत्ययद्वारकः, (३) उभयद्वारकश्च। तेषु—
(१) प्रकृतिद्वारकः षोढा— लोपागमवर्णविकारादेशप्रत्यापत्त्युपपदोपस्कारभेदात्। तेषु — (लोपः)'रञ्जेर्णौ मृगरमणे' नलोप इत्यादिर्लोपोपस्कारार्थो यथा— (किराता. ६.२४)