पञ्चतन्त्रम् - Sahitya | Sahitya | Rikamrit
Home All Resources
Vidyakendra
Vidyakendra Home
Back to Sahitya

Texts

raghuvamsa kumarasambhava kiratarjuniya shishupalavadha amarushataka shatakatrayam shakuntalam pancatantra kadambari shringaraprakasha meghaduta rtusamhara naishadhiya bhattikavya

Settings

16

Bookmarks

No bookmarks yet

पञ्चतन्त्रम्

Enable Parallel


Showing 1 to 10 of 2815 verses
ॐ नमः श्री-शारदा-गणपति-गुरुभ्यः । महा-कविभ्यो नमः ।

Verse 0
ब्रह्मा रुद्रः कुमारो हरि-वरुण-यमा वह्निरिन्द्रः कुबेरश्चन्द्रादित्यौ सरस्वत्य्-उदधि-युग-नगा वायुरुर्वी-भुजङ्गाः । सिद्धा नद्योऽश्विनौ श्रीर्दितिरदिति-सुता मातरश्चण्डिकाद्या वेदास्तीर्थानि यक्षा गण-वसु-मुनयः पान्तु नित्यं ग्रहाश्च ॥
Metre: स्रग्धरा

Verse 1
मनवे वाचस्पतये शुक्राय पराशराय स-सुताय । चाणक्याय च विदुषे नमोऽस्तु नय-शास्त्र-कर्तृभ्यः ॥
Metre: आर्या (१२, १८, १२, १५)

Verse 2
सकलार्थ-शास्त्र-सारं जगति समालोक्य विष्णुशर्मेदम् । तन्त्रैः पञ्चभिरेतच्चकार सुमनोहरं शास्त्रम् ॥
Metre: आर्या (१२, १८, १२, १५)

तद्यथानुश्रूयते । अस्ति दक्षिणात्ये जनपदे महिलारोप्यं नाम नगरम् । तत्र सकलार्थि-सार्थ-कल्प-द्रुमः प्रवर-नृप-मुकुट-मणिमजरीचयचर्चितचरण-युगलः सकल-कल्प-पारङ्गतोऽमरशक्तिर्नाम राजा बभूव । तस्य त्रयः पुत्राः परम-दुर्मेधसो वसुशक्तिरुग्रशक्तिरनेकशक्तिश्चेति नामानो बभूवुः ।

अथ राजा तान्शास्त्र-विमुखानालोक्य सचिवानाहूय प्रोवाच-भोः ज्ञातमेतद्भवद्भिर्यन्ममैते त्रयोऽपि पुत्राः शास्त्र-विमुखा विवेक-हीनाश्च । तदेतान्पश्यतो मे महदपि राज्यं न सौख्यमावहति । अथवा साध्विदमुच्यते—

Verse 3
अजात-मृत-मूर्खेभ्यो मृताजातौ सुतौ वरम् । यतस्तौ स्वल्प-दुःखाय यावज्-जीवं जडो दहेत् ॥
Metre: अनुष्टुप्

Verse 4
वरं गर्भ-स्रवो वरम् ऋतुषु नैवाभिगमनं वरं जातः प्रेतो वरमपि च कन्यैव जनिता । वरं बन्ध्या भार्या वरमपि च गर्भेषु वसतिर्न चाविदग्धान्रूप-द्रविण-गुण-युक्तोऽपि तनयः ॥
Metre: शिखरिणी

Verse 5
किं तया क्रियते धेन्वा या न सूते न दुग्धदा । कोऽर्थः पुत्रेण जातेन यो न विद्वान्न भक्तिमान् ॥
Metre: अनुष्टुप्

तदेतेषां यथा बुद्धि-प्रबोधनं भवति तथा कोऽप्युपायोऽनुष्ठीयताम् । अत्र च मद्-दत्तां वृत्तिं भुञ्जानानां पण्डितानां पञ्चशती तिष्ठति । ततो यथा मम मनोरथाः सिद्धिं यान्ति तथानुष्ठीयतामिति ।

Showing 1 to 10 of 2815 verses