यदि स्याच्छ्री-तलो वह्निश्चन्द्रमा दहनात्मकः । सुस्वादः सागरः स्त्रीणां तत्-सतीस्त्वं प्रजायते ॥

अथान्येद्युस्त्रिस्तन्या मन्थरकोऽभिहितः-भोः सुभग ! यद्येषोऽन्धः कथञ्चित्व्यापाद्यते, तदावयोः सुखेन कालो याति । तदन्विष्यतां कुत्रचिद्विषम्, येनास्मै तत्प्रदाय सुखिनी भवामि ।

अन्यदा कुब्जकेन परिभ्रमता मृतः कृष्णसर्पः प्राप्तः । तं गृहीत्वा प्रहृष्ट-मना गृहमभ्येत्य तामाह-सुभगे ! लब्धोऽयं कृष्ण-सर्पः । तदेनं खण्डशः कृत्वा प्रभूत-शुण्ठ्य्-आदिभिः संस्कार्यास्मै विकल-नेत्राय मत्स्यामिषं भणित्वा प्रयच्छ येन द्राग्विनश्यति । यतोऽस्य मत्स्यामिषं सदा प्रियम् । एवमुक्त्वा मन्थरको बहिर्गतः ।

सापि प्रदीप्ते वह्नौ कृष्ण-सर्पं खण्डशः कृत्वा तक्र-स्थाल्यामाधाय गृह-व्यापाराकुला तं विकलाक्षं स-प्रश्रयमुवाच-आर्य-पुत्र ! तवाभीष्टं मत्स्य-मांसं समानीतम् । यतस्त्वं सदैव तत्पृच्छसि । ते च मत्स्या वह्नौ पावनाय तिष्ठन्ति । तद्यावदहं गृह-कृत्यं करोमि, तावत्त्वं दर्वीमादाय क्षणमेकं तान्प्रचालय ।

सोऽपि तदाकर्ण्य हृष्ट-मनाः सृक्कणी परिलिहन्द्रुतमुत्थाय दर्वीमादाय प्रमथितुमारब्धः । अथ तस्य मत्स्यान्मथ्नतो विष-गर्भ-बाष्पेण संस्पृष्टं नील-पटलं चक्षुर्भ्यामगलत् । असावप्यन्धस्तं बहु-गुणं मन्यमानो विशेषान्नेत्राभ्यां बाष्प-ग्रहणमकरोत् ।

ततो लब्ध-दृष्टिर्जातो यावत्पश्यति, तावत्तक्र-मध्ये कृष्ण-सर्प-खण्डानि केवलान्येवावलोकयति । ततो व्यचिन्तयत्-अहो, किमेतत् ? मम मत्स्यामिषं कथितमासीदनया । एतानि तु कृष्ण-सर्प-खण्डानि । तत्तावद्विजानामि सम्यक्त्रिस्तन्याश्चेष्टितम् । किं मम वधोपाय-क्रमः कुब्जस्य वा ?उताहो अन्यस्य वा कस्यचित् ?एवं विचिन्त्य स्वाकारं गूहयन्नन्धवत्कर्म करोति यथा पुरा ।

अत्रान्तरे कुब्जः समागत्य निःशङ्कतयालिङ्गन-चुम्बनादिभिस्त्रिस्तनीं सेवितुमुपचक्रमे । सोऽप्यन्धस्तमवलोकयन्नपि यावन्न किञ्चिच्छस्त्रं पश्यति, तावत्कोप-व्याकुल-मनाः पूर्ववच्छयनं गत्वा कुब्जं चरणाभ्यां सङ्गृह्य सामर्थ्यात्स्व-मस्तकोपरि भ्रामयित्वा त्रिस्तनीं हृदये व्यताडयत् ।

अथ कुब्ज-प्रहारेण तस्यास्तृतीयः स्तन उरसि प्रविष्टः । तथा बलान्मस्तकोपरि भ्रमणेन कुब्जः प्राञ्जलतां गतः ।

अतोऽहं ब्रवीमि-अन्धकः कुब्जकश्चैव (८४)इति ।

सुवर्णसिद्धिराह-भोः सत्यमेतत् । दैवानुकूलतया सर्वं कल्याणं सम्पद्यते । तथापि पुरुषेण सतां वचनं कार्यम् । पुनरेवमेव वर्तितव्यम् । अथ एवमेव यो वर्तते, स त्वमिव विनश्यति । तथा च—