ता इमाः पञ्चविंशतिरारम्भविधयः कथ्यन्ते।
अथैतासु कथाशरीरोपादानकारणभूताः पञ्चार्थप्रकृतयो भवन्ति। चतसृषु हि विधासु तत्त्वं परिसमाप्यते— 'कर्ता कर्म करणं क्रिये'ति। ताश्च प्रकृतिपञ्चकोपलक्षणेन प्रतिपाद्यन्ते। तद्यथा—
बीजं बिन्दुः पताका च प्रकरी कार्यमेव च।
अर्थप्रकृतयः पञ्च कथादेहस्य हेतवः॥ ६॥
कथाशरीरव्यापिनि नायके कर्तरि कर्मणि वावतिष्ठमान आरम्भो बीजमित्युच्यते, यथा रामचरितं शिशुपालवध इति। एतेन नायिका अपि व्याख्याताः, यथा लक्ष्मीस्वयंवरः, सुभद्राहरणमिति। उक्तं च—(नाशा. १९.२१)
अल्पमात्रमुपक्षिप्तं बहुधा यद् विसर्पति।
फलावसानं यच्च स्यात् तद् बीजमिति संज्ञितम्॥ ७॥