भोजशृङ्गारप्रकाशः - Sahitya | Sahitya | Rikamrit
Home All Resources
Vidyakendra
Vidyakendra Home
Back to Sahitya

Texts

raghuvamsa kumarasambhava kiratarjuniya shishupalavadha amarushataka shatakatrayam shakuntalam pancatantra kadambari shringaraprakasha meghaduta rtusamhara naishadhiya bhattikavya

Settings

16

Bookmarks

No bookmarks yet

भोजशृङ्गारप्रकाशः

Enable Parallel


Showing 581 to 590 of 1013 verses
सरूपाणां भिन्नार्थानामभिन्नार्थानां भिन्नाभिन्नार्थानां च।१

भिन्नार्थानां यथा— अक्षौ, माषौ, पक्षौ, पादौ, गावौ इति।

अभिन्नार्थानां यथा— वृक्षौ, प्लक्षौ इति।

१. सरूपत्वमभिन्नप्रयत्‍नोच्चार्यत्वम्। यथा 'रामः, रामौ, रामाः' इति। अत्र रामाविति, रामा इति च 'रामः रामः' इत्येवं 'रामः, रामः, रामश्‍चे'—त्येवम्। एवं च प्रतीतावेकत्वं, किन्तु गर्भे बहुत्वम्। उच्चारणे त्वभिन्नप्रयत्‍नत्वमिति स्वाभाविक एष एकशेषः।

भिन्नाऽभिन्नार्थानां यथा— 'अश्‍विनौ, पुष्पवन्तौ, गावौ, सारस्वतौ युवाम्, यूयम् इति। असरूपाणां सर्वनाम्नां, सम्बन्धिनां सहचारिणां च।

सर्वनाम्नां यथा— स च देवदत्तश्‍च तौ, एतौ च यज्ञदत्तश्‍च एते, अयं च त्वं च युवाम्, अमू च त्वं च यूयम्, त्वं चाहं च आवाम्, स च आवां च वयम् इति।

सम्बन्धिनां यथा— माता च पिता च पितरौ, स्वसा च भ्राता च भ्रातरौ, पुत्रश्‍च दुहिता च पुत्रौ, पिता च मातामहादयश्‍च पितरः, भ्रातरौ च स्वसारश्‍च भ्रातरः, पुत्राश्‍च दुहितरौ च पुत्राः इति।

सहचारिणां यथा— दस्त्रश्‍च नासत्यश्‍च दस्त्रौ, देवदत्तश्‍च विष्णुमित्रश्‍च विष्णुमित्रौ, शौण्डश्‍च धूर्त्तादयश्‍च शौण्डाः, अर्धर्चश्‍च गोमादयश्‍च अर्धर्चाः, पुरोडाशश्‍च धानादयश्‍च पुरोडाशाः, छत्रिणः।

सरूपासरूपाणां भिन्नशब्दानां, भिन्नवचनानां, भिन्नलिङ्गानां च।

भिन्नशब्दानां यथा— गार्ग्यश्‍च गार्ग्यायणी च गार्ग्यौ, वात्स्यश्‍च वात्स्यायनश्‍च वात्स्यौ, प्रथमश्‍च प्रथमानन्तरश्‍च प्रथमौ, भीमश्‍च भीमसेनश्‍च भीमौ, वक्रदण्डश्‍च कुटिलदण्डश्‍च वक्रदण्डौ, श्रीमांश्‍च लक्ष्मीवां(मां)श्‍च श्रीमन्तौ इति।

Showing 581 to 590 of 1013 verses