देशकालेन्द्रियगतैर्भेदैर्यैद् दृश्यतेऽन्यथा।
यथा प्रसिद्धिर्लोकस्य तथा तद्व्यपदिश्यते॥ ४३५॥
तत्र प्रसिद्धार्थविपर्ययहेतुभ्यो मद्यविषपानमरुदेशावस्थानादिभ्यः प्रसिद्धा— कारेष्वर्थेषु दर्शनविपर्यासो जायते। निशायां रक्तकम्बलहस्तिवनादिषु वर्णप्रमाण— संहत्यादिभेदो दृश्यते। तिमिरोपघात—काच—कामलादिभ्यः केशोण्डुकद्विचन्द्रा— दिष्वयथार्था प्रतीतिरुदयते। अर्धनिमीलिते चक्षुषि रूपभेदप्रतिपत्तिर्भवति। भ्रमणावस्थाननौयानादिषु च पृथिवीपर्वतादीनामन्यथाक्रमः उपलभ्यते। कारणापगमे च पुनर्यथार्थैव प्रतिपत्तिरुदेति। तत्र सन्देहे सति यद्यत् समधिगतनिमित्तमन्यत्राविपर्यये दृष्टसामर्थ्यं प्रसिद्धं लोको हि सर्वेषां विदुषामविदुषां च व्यवहारव्यवस्था— हेतुरलङ्घनीयः प्रमाणम्। तदतिक्रमात् सर्वत्र वैरस्यं लभते। लोके च केशोण्डुकद्विचन्द्रशुक्तिकारजतादीनामेव विपर्ययत्वेन प्रसिद्धिः, गन्धर्वनगरेन्द्रायुधमृग— तृष्णान्धकारादीनां विपर्ययत्वेऽपि वा गन्धर्वनगरादिप्रवादोऽभ्यधिकं रूपमेतेषामिति॥
तदेतद् दोषहानं च गुणोपादानमेव च।
ज्ञात्वा कुर्वन् कविः काव्यं प्रेत्य चेह च नन्दति॥ ४३६॥
निर्दोषं गुणवद् यस्य सालङ्कारं रसान्वितम्।
सतां वसति चेतस्सु वचः स दिवि मोदते॥ ४३७॥
इत्येष दोषपरिवर्जनया गुणाना—
मावर्जनेन च किलोभयथान्तरङ्गः।