भोजशृङ्गारप्रकाशः - Sahitya | Sahitya | Rikamrit
Home All Resources
Vidyakendra
Vidyakendra Home
Back to Sahitya

Texts

raghuvamsa kumarasambhava kiratarjuniya shishupalavadha amarushataka shatakatrayam shakuntalam pancatantra kadambari shringaraprakasha meghaduta rtusamhara naishadhiya bhattikavya

Settings

16

Bookmarks

No bookmarks yet

भोजशृङ्गारप्रकाशः

Enable Parallel


Showing 1 to 10 of 746 verses
अथ

श्रृङ्गारप्रकाशे अष्टमः प्रकाशः

सापेक्षशब्दशब्दशक्तिप्रकाशो नाम

(५. व्यपेक्षा)

तत्रोद्भूतसम्बन्धव्यतिरेकाणां पदार्थानामितरेतरप्रत्याकाङ्क्षा व्यपेक्षा।

सा च सन्निहिते योग्ये च भवति। तद्यथा 'देवो वर्षती' —ति वर्षणक्रियाकर्तारमन्तरेणाभवन्ती सन्निहितं योग्यं च देवमपेक्षते। यत्र तु सन्निहितस्य न योग्यता, तत्र व्यवहितमपि योग्यमेवापेक्षते, यथा प्रविश पिण्डीम् इत्यत्र (न) प्रवेशनक्रिया सन्निहितायामप्ययोग्यायां पिण्ड्यामसम्भवन्ती व्यवहितमपि योग्यं गृहादिकमपेक्षते। पिण्डीमित्येतदपि कर्मपदं प्रविशेत्यस्मिन्नसम्भवद्‌योग्यमेव भक्षयेत्यादिक्रियापदमपेक्षत इति।

सेयं व्यपेक्षा संक्षेपतः पदार्थानां त्रेधा सम्भवति—

१. आभिधानिकी, २. नैयायिकी, ३. नैषेधिकी च। तत्र —

श्रुतिसमारोप(समाख्या)वाक्यविकल्पसमुच्चयातिदेशादिभिरभिधीयमाना आभिधानिकी।

ऊहविपर्ययविपरिणामायाहारवाक्य (वि)शेषव्यहितकल्पनादिभिरुपकल्प्यमाना नैयायिकी।

Showing 1 to 10 of 746 verses