भोजशृङ्गारप्रकाशः - Sahitya | Sahitya | Rikamrit
Home All Resources
Vidyakendra
Vidyakendra Home
Back to Sahitya

Texts

raghuvamsa kumarasambhava kiratarjuniya shishupalavadha amarushataka shatakatrayam shakuntalam pancatantra kadambari shringaraprakasha meghaduta rtusamhara naishadhiya bhattikavya

Settings

16

Bookmarks

No bookmarks yet

भोजशृङ्गारप्रकाशः

Enable Parallel


Showing 11 to 20 of 481 verses
तेऽपि नायकयोः प्रागसङ्गतयोः सङ्गतवियुक्तयोर्वा भवन्ति।

तत्र सङ्गतवियुक्तयोः प्रागसङ्गतयोश्च मानप्रवासकरुणाः।

(१. प्रथमानुरागः)

प्रथमानुरागश्च प्रागसङ्गतयोरेव। तदुक्तम्—'स्त्रीपुंसयोरपूर्वादिदर्शनश्रवणजन्मा रूपगुणवयस्सम्पदुपकारापेक्षस्तदनपेक्षो वा मनःपक्षपातविशेषः प्रथीयान् प्रथमानुरागः'।

१. 'प्राप्‍तप्राप्यप्र.' जो.रा.। २. तस्य विप्रलम्भस्य भेदाः 'प्रथमानुरागविप्रलम्भ इति, मानविप्रलम्भ इति, प्रवासविप्रलम्भ इति, करुणविप्रलम्भ इति प्रत्येकं विप्रलम्भपदान्तपदवाच्या इत्यर्थः, स्वतन्त्रस्य विप्रलम्भस्यानुक्तत्वात्।

सोऽभिलाषादिभेदाच्‍चतुष्षष्टिप्रकारः, नित्यादिभेदादष्टप्रकारः, उच्‍चादिभेदाद् द्विनवत्युत्तरशतप्रकारः, परस्परघातात् साष्टत्रिंशत्सपा(. . .) युतप्रकारः। तेषामेव हीनसमज्यायस्तया मिथो व्यतिषङ्गादनन्तप्रकारः सम्भवतीत्यभिहितं पुरस्तात्।

(२. मानः)

एवं च सति—प्रथमानुरागे तदनन्तरादिसम्भोगे वा दृष्टश्रुतानुमिताऽपराधजन्मा मिथो मिथुनमानसेषु रोषो मानः।

(३. प्रवासः)

सति पूर्वानुरागे सम्भोगेऽपि वा दैवदुर्विपाकादिजन्मा स्त्रीपुंसयोर्विदूर— देशवासः प्रवासः।

Showing 11 to 20 of 481 verses