Mahābhārata Reader

महासत्त्वौ तु तौ दृष्ट्वा सहितौ केशवार्जुनौ । हतमाधिरथिं मेने संख्ये गाण्डीवधन्वना ॥

तावभ्यनन्दत्कौन्तेयः साम्ना परमवल्गुना । स्मितपूर्वममित्रघ्नः पूजयन्भरतर्षभ ॥

स्वागतं देवकीपुत्र स्वागतं ते धनंजय । प्रियं मे दर्शनं बाढं युवयोरच्युतार्जुनौ ॥

अक्षताभ्यामरिष्टाभ्यां कथं युध्य महारथम् । आशीविषसमं युद्धे सर्वशस्त्रविशारदम् ॥

अग्रगं धार्तराष्ट्राणां सर्वेषां शर्म वर्म च । रक्षितं वृषसेनेन सुषेणेन च धन्विना ॥

अनुज्ञातं महावीर्यं रामेणास्त्रेषु दुर्जयम् । त्रातारं धार्तराष्ट्राणां गन्तारं वाहिनीमुखे ॥

हन्तारमरिसैन्यानाममित्रगणमर्दनम् । दुर्योधनहिते युक्तमस्मद्युद्धाय चोद्यतम् ॥

अप्रधृष्यं महायुद्धे देवैरपि सवासवैः । अनलानिलयोस्तुल्यं तेजसा च बलेन च ॥

पातालमिव गम्भीरं सुहृदानन्दवर्धनम् । अन्तकाभममित्राणां कर्णं हत्वा महाहवे । दिष्ट्या युवामनुप्राप्तौ जित्वासुरमिवामरौ ॥

तेन युद्धमदीनेन मया ह्यद्याच्युतार्जुनौ । कुपितेनान्तकेनेव प्रजाः सर्वा जिघांसता ॥

तेन केतुश्च मे छिन्नो हतौ च पार्ष्णिसारथी । हतवाहः कृतश्चास्मि युयुधानस्य पश्यतः ॥

धृष्टद्युम्नस्य यमयोर्वीरस्य च शिखण्डिनः । पश्यतां द्रौपदेयानां पाञ्चालानां च सर्वशः ॥

एताञ्जित्वा महावीर्यान्कर्णः शत्रुगणान्बहून् । जितवान्मां महाबाहो यतमानं महारणे ॥

अनुसृत्य च मां युद्धे परुषाण्युक्तवान्बहु । तत्र तत्र युधां श्रेष्ठः परिभूय न संशयः ॥

भीमसेनप्रभावात्तु यज्जीवामि धनंजय । बहुनात्र किमुक्तेन नाहं तत्सोढुमुत्सहे ॥

त्रयोदशाहं वर्षाणि यस्माद्भीतो धनंजय । न स्म निद्रां लभे रात्रौ न चाहनि सुखं क्वचित् ॥

तस्य द्वेषेण संयुक्तः परिदह्ये धनंजय । आत्मनो मरणं जानन्वाध्रीणस इव द्विपः ॥

यस्यायमगमत्कालश्चिन्तयानस्य मे विभो । कथं शक्यो मया कर्णो युद्धे क्षपयितुं भवेत् ॥

जाग्रत्स्वपंश्च कौन्तेय कर्णमेव सदा ह्यहम् । पश्यामि तत्र तत्रैव कर्णभूतमिदं जगत् ॥

यत्र यत्र हि गच्छामि कर्णाद्भीतो धनंजय । तत्र तत्र हि पश्यामि कर्णमेवाग्रतः स्थितम् ॥

सोऽहं तेनैव वीरेण समरेष्वपलायिना । सहयः सरथः पार्थ जित्वा जीवन्विसर्जितः ॥

को नु मे जीवितेनार्थो राज्येनार्थोऽथ वा पुनः । ममैवं धिक्कृतस्येह कर्णेनाहवशोभिना ॥

न प्राप्तपूर्वं यद्भीष्मात्कृपाद्द्रोणाच्च संयुगे । तत्प्राप्तमद्य मे युद्धे सूतपुत्रान्महारथात् ॥

तत्त्वा पृच्छामि कौन्तेय यथा ह्यकुशलस्तथा । तन्ममाचक्ष्व कार्त्स्न्येन यथा कर्णस्त्वया हतः ॥

शक्रवीर्यसमो युद्धे यमतुल्यपराक्रमः । रामतुल्यस्तथास्त्रे यः स कथं वै निषूदितः ॥

महारथः समाख्यातः सर्वयुद्धविशारदः । धनुर्धराणां प्रवरः सर्वेषामेकपूरुषः ॥

पूजितो धृतराष्ट्रेण सपुत्रेण विशां पते । सदा त्वदर्थं राधेयः स कथं निहतस्त्वया ॥

धृतराष्ट्रो हि योधेषु सर्वेष्वेव सदार्जुन । तव मृत्युं रणे कर्णं मन्यते पुरुषर्षभः ॥

स त्वया पुरुषव्याघ्र कथं युद्धे निषूदितः । तं ममाचक्ष्व बीभत्सो यथा कर्णो हतस्त्वया ॥

सोत्सेधमस्य च शिरः पश्यतां सुहृदां हृतम् । त्वया पुरुषशार्दूल शार्दूलेन यथा रुरोः ॥

यः पर्युपासीत्प्रदिशो दिशश्च; त्वां सूतपुत्रः समरे परीप्सन् । दित्सुः कर्णः समरे हस्तिपूगं; स हीदानीं कङ्कपत्रैः सुतीक्ष्णैः ॥

त्वया रणे निहतः सूतपुत्रः; कच्चिच्छेते भूमितले दुरात्मा । कच्चित्प्रियं मे परमं त्वयाद्य; कृतं रणे सूतपुत्रं निहत्य ॥

यः सर्वतः पर्यपतत्त्वदर्थे; मदान्वितो गर्वितः सूतपुत्रः । स शूरमानी समरे समेत्य; कच्चित्त्वया निहतः संयुगेऽद्य ॥

रौक्मं रथं हस्तिवरैश्च युक्तं; रथं दित्सुर्यः परेभ्यस्त्वदर्थे । सदा रणे स्पर्धते यः स पापः; कच्चित्त्वया निहतस्तात युद्धे ॥

योऽसौ नित्यं शूरमदेन मत्तो; विकत्थते संसदि कौरवाणाम् । प्रियोऽत्यर्थं तस्य सुयोधनस्य; कच्चित्स पापो निहतस्त्वयाद्य ॥

कच्चित्समागम्य धनुःप्रमुक्तै;स्त्वत्प्रेषितैर्लोहितार्थैर्विहंगैः । शेतेऽद्य पापः स विभिन्नगात्रः; कच्चिद्भग्नो धार्तराष्ट्रस्य बाहुः ॥

योऽसौ सदा श्लाघते राजमध्ये; दुर्योधनं हर्षयन्दर्पपूर्णः । अहं हन्ता फल्गुनस्येति मोहा;त्कच्चिद्धतस्तस्य न वै तथा रथः ॥

नाहं पादौ धावयिष्ये कदाचि;द्यावत्स्थितः पार्थ इत्यल्पबुद्धिः । व्रतं तस्यैतत्सर्वदा शक्रसूनो; कच्चित्त्वया निहतः सोऽद्य कर्णः ॥

योऽसौ कृष्णामब्रवीद्दुष्टबुद्धिः; कर्णः सभायां कुरुवीरमध्ये । किं पाण्डवांस्त्वं न जहासि कृष्णे; सुदुर्बलान्पतितान्हीनसत्त्वान् ॥

यत्तत्कर्णः प्रत्यजानात्त्वदर्थे; नाहत्वाहं सह कृष्णेन पार्थम् । इहोपयातेति स पापबुद्धिः; कच्चिच्छेते शरसंभिन्नगात्रः ॥

कच्चित्संग्रामे विदितो वा तदायं; समागमः सृञ्जयकौरवाणाम् । यत्रावस्थामीदृशीं प्रापितोऽहं; कच्चित्त्वया सोऽद्य हतः समेत्य ॥

कच्चित्त्वया तस्य सुमन्दबुद्धे;र्गाण्डीवमुक्तैर्विशिखैर्ज्वलद्भिः । सकुण्डलं भानुमदुत्तमाङ्गं; कायात्प्रकृत्तं युधि सव्यसाचिन् ॥

यत्तन्मया बाणसमर्पितेन; ध्यातोऽसि कर्णस्य वधाय वीर । तन्मे त्वया कच्चिदमोघमद्य; ध्यातं कृतं कर्णनिपातनेन ॥

यद्दर्पपूर्णः स सुयोधनोऽस्मा;नवेक्षते कर्णसमाश्रयेण । कच्चित्त्वया सोऽद्य समाश्रयोऽस्य; भग्नः पराक्रम्य सुयोधनस्य ॥

यो नः पुरा षण्ढतिलानवोच;त्सभामध्ये पार्थिवानां समक्षम् । स दुर्मतिः कच्चिदुपेत्य संख्ये; त्वया हतः सूतपुत्रोऽत्यमर्षी ॥

यः सूतपुत्रः प्रहसन्दुरात्मा; पुराब्रवीन्निर्जितां सौबलेन । स्वयं प्रसह्यानय याज्ञसेनी;मपीह कच्चित्स हतस्त्वयाद्य ॥

यः शस्त्रभृच्छ्रेष्ठतमं पृथिव्यां; पितामहं व्याक्षिपदल्पचेताः । संख्यायमानोऽर्धरथः स कच्चि;त्त्वया हतोऽद्याधिरथिर्दुरात्मा ॥

अमर्षणं निकृतिसमीरणेरितं; हृदि श्रितं ज्वलनमिमं सदा मम । हतो मया सोऽद्य समेत्य पापधी;रिति ब्रुवन्प्रशमय मेऽद्य फल्गुन ॥