Mahābhārata Reader

संप्रेक्ष्य समरे भीमं रक्षसा ग्रस्तमन्तिकात् । वासुदेवोऽब्रवीद्वाक्यं घटोत्कचमिदं तदा ॥

पश्य भीमं महाबाहो रक्षसा ग्रस्तमन्तिकात् । पश्यतां सर्वसैन्यानां तव चैव महाद्युते ॥

स कर्णं त्वं समुत्सृज्य राक्षसेन्द्रमलायुधम् । जहि क्षिप्रं महाबाहो पश्चात्कर्णं वधिष्यसि ॥

स वार्ष्णेयवचः श्रुत्वा कर्णमुत्सृज्य वीर्यवान् । युयुधे राक्षसेन्द्रेण बकभ्रात्रा घटोत्कचः । तयोः सुतुमुलं युद्धं बभूव निशि रक्षसोः ॥

अलायुधस्य योधांस्तु राक्षसान्भीमदर्शनान् । वेगेनापततः शूरान्प्रगृहीतशरासनान् ॥

आत्तायुधः सुसंक्रुद्धो युयुधानो महारथः । नकुलः सहदेवश्च चिच्छिदुर्निशितैः शरैः ॥

सर्वांश्च समरे राजन्किरीटी क्षत्रियर्षभान् । परिचिक्षेप बीभत्सुः सर्वतः प्रक्षिपञ्शरान् ॥

कर्णश्च समरे राजन्व्यद्रावयत पार्थिवान् । धृष्टद्युम्नशिखण्ड्यादीन्पाञ्चालानां महारथान् ॥

तान्वध्यमानान्दृष्ट्वा तु भीमो भीमपराक्रमः । अभ्ययात्त्वरितः कर्णं विशिखान्विकिरन्रणे ॥

ततस्तेऽप्याययुर्हत्वा राक्षसान्यत्र सूतजः । नकुलः सहदेवश्च सात्यकिश्च महारथः । ते कर्णं योधयामासुः पाञ्चाला द्रोणमेव च ॥

अलायुधस्तु संक्रुद्धो घटोत्कचमरिंदमम् । परिघेणातिकायेन ताडयामास मूर्धनि ॥

स तु तेन प्रहारेण भैमसेनिर्महाबलः । ईषन्मूर्छान्वितोऽऽत्मानं संस्तम्भयत वीर्यवान् ॥

ततो दीप्ताग्निसंकाशां शतघण्टामलंकृताम् । चिक्षेप समरे तस्मै गदां काञ्चनभूषणाम् ॥

सा हयान्सारथिं चैव रथं चास्य महास्वना । चूर्णयामास वेगेन विसृष्टा भीमकर्मणा ॥

स भग्नहयचक्राक्षो विशीर्णध्वजकूबरः । उत्पपात रथात्तूर्णं मायामास्थाय राक्षसीम् ॥

स समास्थाय मायां तु ववर्ष रुधिरं बहु । विद्युद्विभ्राजितं चासीत्तिमिराभ्राकुलं नभः ॥

ततो वज्रनिपाताश्च साशनिस्तनयित्नवः । महांश्चटचटाशब्दस्तत्रासीद्धि महाहवे ॥

तां प्रेक्ष्य विहितां मायां राक्षसो राक्षसेन तु । ऊर्ध्वमुत्पत्य हैडिम्बस्तां मायां माययावधीत् ॥

सोऽभिवीक्ष्य हतां मायां मायावी माययैव हि । अश्मवर्षं सुतुमुलं विससर्ज घटोत्कचे ॥

अश्मवर्षं स तद्घोरं शरवर्षेण वीर्यवान् । दिशो विध्वंसयामास तदद्भुतमिवाभवत् ॥

ततो नानाप्रहरणैरन्योन्यमभिवर्षताम् । आयसैः परिघैः शूलैर्गदामुसलमुद्गरैः ॥

पिनाकैः करवालैश्च तोमरप्रासकम्पनैः । नाराचैर्निशितैर्भल्लैः शरैश्चक्रैः परश्वधैः ॥

अयोगुडैर्भिण्डिपालैर्गोशीर्षोलूखलैरपि । उत्पाट्य च महाशाखैर्विविधैर्जगतीरुहैः ॥

शमीपीलुकरीरैश्च शम्याकैश्चैव भारत । इङ्गुदैर्बदरीभिश्च कोविदारैश्च पुष्पितैः ॥

पलाशैररिमेदैश्च प्लक्षन्यग्रोधपिप्पलैः । महद्भिः समरे तस्मिन्नन्योन्यमभिजघ्नतुः ॥

विविधैः पर्वताग्रैश्च नानाधातुभिराचितैः । तेषां शब्दो महानासीद्वज्राणां भिद्यतामिव ॥

युद्धं तदभवद्घोरं भैम्यलायुधयोर्नृप । हरीन्द्रयोर्यथा राजन्वालिसुग्रीवयोः पुरा ॥

तौ युद्ध्वा विविधैर्घोरैरायुधैर्विशिखैस्तथा । प्रगृह्य निशितौ खड्गावन्योन्यमभिजघ्नतुः ॥

तावन्योन्यमभिद्रुत्य केशेषु सुमहाबलौ । भुजाभ्यां पर्यगृह्णीतां महाकायौ महाबलौ ॥

तौ भिन्नगात्रौ प्रस्वेदं सुस्रुवाते जनाधिप । रुधिरं च महाकायावभिवृष्टाविवाचलौ ॥

अथाभिपत्य वेगेन समुद्भ्राम्य च राक्षसम् । बलेनाक्षिप्य हैडिम्बश्चकर्तास्य शिरो महत् ॥

सोऽपहृत्य शिरस्तस्य कुण्डलाभ्यां विभूषितम् । तदा सुतुमुलं नादं ननाद सुमहाबलः ॥

हतं दृष्ट्वा महाकायं बकज्ञातिमरिंदमम् । पाञ्चालाः पाण्डवाश्चैव सिंहनादान्विनेदिरे ॥

ततो भेरीसहस्राणि शङ्खानामयुतानि च । अवादयन्पाण्डवेयास्तस्मिन्रक्षसि पातिते ॥

अतीव सा निशा तेषां बभूव विजयावहा । विद्योतमाना विबभौ समन्ताद्दीपमालिनी ॥

अलायुधस्य तु शिरो भैमसेनिर्महाबलः । दुर्योधनस्य प्रमुखे चिक्षेप गतचेतनम् ॥

अथ दुर्योधनो राजा दृष्ट्वा हतमलायुधम् । बभूव परमोद्विग्नः सह सैन्येन भारत ॥

तेन ह्यस्य प्रतिज्ञातं भीमसेनमहं युधि । हन्तेति स्वयमागम्य स्मरता वैरमुत्तमम् ॥

ध्रुवं स तेन हन्तव्य इत्यमन्यत पार्थिवः । जीवितं चिरकालाय भ्रातॄणां चाप्यमन्यत ॥

स तं दृष्ट्वा विनिहतं भीमसेनात्मजेन वै । प्रतिज्ञां भीमसेनस्य पूर्णामेवाभ्यमन्यत ॥