Mahābhārata Reader

भीमसेनस्य राधेयः श्रुत्वा ज्यातलनिस्वनम् । नामृष्यत यथा मत्तो गजः प्रतिगजस्वनम् ॥

अपक्रम्य स भीमस्य मुहूर्तं शरगोचरात् । तव चाधिरथिर्दृष्ट्वा स्यन्दनेभ्यश्च्युतान्सुतान् ॥

भीमसेनेन निहतान्विमना दुःखितोऽभवत् । निःश्वसन्दीर्घमुष्णं च पुनः पाण्डवमभ्ययात् ॥

स ताम्रनयनः क्रोधाच्छ्वसन्निव महोरगः । बभौ कर्णः शरानस्यन्रश्मिवानिव भास्करः ॥

रश्मिजालैरिवार्कस्य विततैर्भरतर्षभ । कर्णचापच्युतैर्बाणैः प्राच्छाद्यत वृकोदरः ॥

कर्णचापच्युताश्चित्राः शरा बर्हिणवाससः । विविशुः सर्वतः पार्थं वासायेवाण्डजा द्रुमम् ॥

कर्णचापच्युता बाणाः संपतन्तस्ततस्ततः । रुक्मपुङ्खा व्यराजन्त हंसाः श्रेणीकृता इव ॥

चापध्वजोपस्करेभ्यश्छत्रादीषामुखाद्युगात् । प्रभवन्तो व्यदृश्यन्त राजन्नाधिरथेः शराः ॥

खं पूरयन्महावेगान्खगमान्खगवाससः । सुवर्णविकृतांश्चित्रान्मुमोचाधिरथिः शरान् ॥

तमन्तकमिवायस्तमापतन्तं वृकोदरः । त्यक्त्वा प्राणानभिक्रुध्य विव्याध नवभिः शरैः ॥

तस्य वेगमसंसह्यं दृष्ट्वा कर्णस्य पाण्डवः । महतश्च शरौघांस्तान्नैवाव्यथत वीर्यवान् ॥

ततो विधम्याधिरथेः शरजालानि पाण्डवः । विव्याध कर्णं विंशत्या पुनरन्यैः शितैः शरैः ॥

यथैव हि शरैः पार्थः सूतपुत्रेण छादितः । तथैव कर्णं समरे छादयामास पाण्डवः ॥

दृष्ट्वा तु भीमसेनस्य विक्रमं युधि भारत । अभ्यनन्दंस्त्वदीयाश्च संप्रहृष्टाश्च चारणाः ॥

भूरिश्रवाः कृपो द्रौणिर्मद्रराजो जयद्रथः । उत्तमौजा युधामन्युः सात्यकिः केशवार्जुनौ ॥

कुरुपाण्डवानां प्रवरा दश राजन्महारथाः । साधु साध्विति वेगेन सिंहनादमथानदन् ॥

तस्मिंस्तु तुमुले शब्दे प्रवृत्ते लोमहर्षणे । अभ्यभाषत पुत्रांस्ते राजन्दुर्योधनस्त्वरन् ॥

राज्ञश्च राजपुत्रांश्च सोदर्यांश्च विशेषतः । कर्णं गच्छत भद्रं वः परीप्सन्तो वृकोदरात् ॥

पुरा निघ्नन्ति राधेयं भीमचापच्युताः शराः । ते यतध्वं महेष्वासाः सूतपुत्रस्य रक्षणे ॥

दुर्योधनसमादिष्टाः सोदर्याः सप्त मारिष । भीमसेनमभिद्रुत्य संरब्धाः पर्यवारयन् ॥

ते समासाद्य कौन्तेयमावृण्वञ्शरवृष्टिभिः । पर्वतं वारिधाराभिः प्रावृषीव बलाहकाः ॥

तेऽपीडयन्भीमसेनं क्रुद्धाः सप्त महारथाः । प्रजासंहरणे राजन्सोमं सप्त ग्रहा इव ॥

ततो वामेन कौन्तेयः पीडयित्वा शरासनम् । मुष्टिना पाण्डवो राजन्दृढेन सुपरिष्कृतम् ॥

मनुष्यसमतां ज्ञात्वा सप्त संधाय सायकान् । तेभ्यो व्यसृजदायस्तः सूर्यरश्मिनिभान्प्रभुः ॥

निरस्यन्निव देहेभ्यस्तनयानामसूंस्तव । भीमसेनो महाराज पूर्ववैरमनुस्मरन् ॥

ते क्षिप्ता भीमसेनेन शरा भारत भारतान् । विदार्य खं समुत्पेतुः स्वर्णपुङ्खाः शिलाशिताः ॥

तेषां विदार्य चेतांसि शरा हेमविभूषिताः । व्यराजन्त महाराज सुपर्णा इव खेचराः ॥

शोणितादिग्धवाजाग्राः सप्त हेमपरिष्कृताः । पुत्राणां तव राजेन्द्र पीत्वा शोणितमुद्गताः ॥

ते शरैर्भिन्नमर्माणो रथेभ्यः प्रापतन्क्षितौ । गिरिसानुरुहा भग्ना द्विपेनेव महाद्रुमाः ॥

शत्रुंजयः शत्रुसहश्चित्रश्चित्रायुधो दृढः । चित्रसेनो विकर्णश्च सप्तैते विनिपातिताः ॥

तान्निहत्य महाबाहू राधेयस्यैव पश्यतः । सिंहनादरवं घोरमसृजत्पाण्डुनन्दनः ॥

स रवस्तस्य शूरस्य धर्मराजस्य भारत । आचख्याविव तद्युद्धं विजयं चात्मनो महत् ॥

तं श्रुत्वा सुमहानादं भीमसेनस्य धन्विनः । बभूव परमा प्रीतिर्धर्मराजस्य संयुगे ॥

ततो हृष्टो महाराज वादित्राणां महास्वनैः । भीमसेनरवं पार्थः प्रतिजग्राह सर्वशः ॥

अभ्ययाच्चैव समरे द्रोणमस्त्रभृतां वरम् । हर्षेण महता युक्तः कृतसंज्ञे वृकोदरे ॥

एकत्रिंशन्महाराज पुत्रांस्तव महारथान् । हतान्दुर्योधनो दृष्ट्वा क्षत्तुः सस्मार तद्वचः ॥

तदिदं समनुप्राप्तं क्षत्तुर्हितकरं वचः । इति संचिन्त्य राजासौ नोत्तरं प्रत्यपद्यत ॥

यद्द्यूतकाले दुर्बुद्धिरब्रवीत्तनयस्तव । यच्च कर्णोऽब्रवीत्कृष्णां सभायां परुषं वचः ॥

प्रमुखे पाण्डुपुत्राणां तव चैव विशां पते । कौरवाणां च सर्वेषामाचार्यस्य च संनिधौ ॥

विनष्टाः पाण्डवाः कृष्णे शाश्वतं नरकं गताः । पतिमन्यं वृणीष्वेति तस्येदं फलमागतम् ॥

यत्स्म तां परुषाण्याहुः सभामानाय्य द्रौपदीम् । पाण्डवानुग्रधनुषः क्रोधयन्तस्तवात्मजाः ॥

तं भीमसेनः क्रोधाग्निं त्रयोदश समाः स्थितम् । विसृजंस्तव पुत्राणामन्तं गच्छति कौरव ॥

विलपंश्च बहु क्षत्ता शमं नालभत त्वयि । सपुत्रो भरतश्रेष्ठ तस्य भुङ्क्ष्व फलोदयम् । हतो विकर्णो राजेन्द्र चित्रसेनश्च वीर्यवान् ॥

प्रवरानात्मजानां ते सुतांश्चान्यान्महारथान् । यान्यांश्च ददृशे भीमश्चक्षुर्विषयमागतान् । पुत्रांस्तव महाबाहो त्वरया ताञ्जघान ह ॥

त्वत्कृते ह्यहमद्राक्षं दह्यमानां वरूथिनीम् । सहस्रशः शरैर्मुक्तैः पाण्डवेन वृषेण च ॥