Mahābhārata Reader

दृष्ट्वा भीष्मं रणे क्रुद्धं पाण्डवैरभिसंवृतम् । यथा मेघैर्महाराज तपान्ते दिवि भास्करम् ॥

दुर्योधनो महाराज दुःशासनमभाषत । एष शूरो महेष्वासो भीष्मः शत्रुनिषूदनः ॥

छादितः पाण्डवैः शूरैः समन्ताद्भरतर्षभ । तस्य कार्यं त्वया वीर रक्षणं सुमहात्मनः ॥

रक्ष्यमाणो हि समरे भीष्मोऽस्माकं पितामहः । निहन्यात्समरे यत्तान्पाञ्चालान्पाण्डवैः सह ॥

तत्र कार्यमहं मन्ये भीष्मस्यैवाभिरक्षणम् । गोप्ता ह्येष महेष्वासो भीष्मोऽस्माकं पितामहः ॥

स भवान्सर्वसैन्येन परिवार्य पितामहम् । समरे दुष्करं कर्म कुर्वाणं परिरक्षतु ॥

एवमुक्तस्तु समरे पुत्रो दुःशासनस्तव । परिवार्य स्थितो भीष्मं सैन्येन महता वृतः ॥

ततः शतसहस्रेण हयानां सुबलात्मजः । विमलप्रासहस्तानामृष्टितोमरधारिणाम् ॥

दर्पितानां सुवेगानां बलस्थानां पताकिनाम् । शिक्षितैर्युद्धकुशलैरुपेतानां नरोत्तमैः ॥

नकुलं सहदेवं च धर्मराजं च पाण्डवम् । न्यवारयन्नरश्रेष्ठं परिवार्य समन्ततः ॥

ततो दुर्योधनो राजा शूराणां हयसादिनाम् । अयुतं प्रेषयामास पाण्डवानां निवारणे ॥

तैः प्रविष्टैर्महावेगैर्गरुत्मद्भिरिवाहवे । खुराहता धरा राजंश्चकम्पे च ननाद च ॥

खुरशब्दश्च सुमहान्वाजिनां शुश्रुवे तदा । महावंशवनस्येव दह्यमानस्य पर्वते ॥

उत्पतद्भिश्च तैस्तत्र समुद्धूतं महद्रजः । दिवाकरपथं प्राप्य छादयामास भास्करम् ॥

वेगवद्भिर्हयैस्तैस्तु क्षोभितं पाण्डवं बलम् । निपतद्भिर्महावेगैर्हंसैरिव महत्सरः । हेषतां चैव शब्देन न प्राज्ञायत किंचन ॥

ततो युधिष्ठिरो राजा माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ । प्रत्यघ्नंस्तरसा वेगं समरे हयसादिनाम् ॥

उद्वृत्तस्य महाराज प्रावृट्कालेन पूर्यतः । पौर्णमास्यामम्बुवेगं यथा वेला महोदधेः ॥

ततस्ते रथिनो राजञ्शरैः संनतपर्वभिः । न्यकृन्तन्नुत्तमाङ्गानि कायेभ्यो हयसादिनाम् ॥

ते निपेतुर्महाराज निहता दृढधन्विभिः । नागैरिव महानागा यथा स्युर्गिरिगह्वरे ॥

तेऽपि प्रासैः सुनिशितैः शरैः संनतपर्वभिः । न्यकृन्तन्नुत्तमाङ्गानि विचरन्तो दिशो दश ॥

अत्यासन्ना हयारोहा ऋष्टिभिर्भरतर्षभ । अच्छिनन्नुत्तमाङ्गानि फलानीव महाद्रुमात् ॥

ससादिनो हया राजंस्तत्र तत्र निषूदिताः । पतिताः पात्यमानाश्च शतशोऽथ सहस्रशः ॥

वध्यमाना हयास्ते तु प्राद्रवन्त भयार्दिताः । यथा सिंहान्समासाद्य मृगाः प्राणपरायणाः ॥

पाण्डवास्तु महाराज जित्वा शत्रून्महाहवे । दध्मुः शङ्खांश्च भेरीश्च ताडयामासुराहवे ॥

ततो दुर्योधनो दृष्ट्वा दीनं सैन्यमवस्थितम् । अब्रवीद्भरतश्रेष्ठ मद्रराजमिदं वचः ॥

एष पाण्डुसुतो ज्येष्ठो जित्वा मातुल मामकान् । पश्यतां नो महाबाहो सेनां द्रावयते बली ॥

तं वारय महाबाहो वेलेव मकरालयम् । त्वं हि संश्रूयसेऽत्यर्थमसह्यबलविक्रमः ॥

पुत्रस्य तव तद्वाक्यं श्रुत्वा शल्यः प्रतापवान् । प्रययौ रथवंशेन यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥

तदापतद्वै सहसा शल्यस्य सुमहद्बलम् । महौघवेगं समरे वारयामास पाण्डवः ॥

मद्रराजं च समरे धर्मराजो महारथः । दशभिः सायकैस्तूर्णमाजघान स्तनान्तरे । नकुलः सहदेवश्च त्रिभिस्त्रिभिरजिह्मगैः ॥

मद्रराजोऽपि तान्सर्वानाजघान त्रिभिस्त्रिभिः । युधिष्ठिरं पुनः षष्ट्या विव्याध निशितैः शरैः । माद्रीपुत्रौ च संरब्धौ द्वाभ्यां द्वाभ्यामताडयत् ॥

ततो भीमो महाबाहुर्दृष्ट्वा राजानमाहवे । मद्रराजवशं प्राप्तं मृत्योरास्यगतं यथा । अभ्यद्रवत संग्रामे युधिष्ठिरममित्रजित् ॥

ततो युद्धं महाघोरं प्रावर्तत सुदारुणम् । अपरां दिशमास्थाय द्योतमाने दिवाकरे ॥