Mahābhārata Reader

तथा व्यूढेष्वनीकेषु कुरुक्षेत्रे द्विजर्षभ । किमकुर्वन्त कुरवः कालेनाभिप्रचोदिताः ॥

तथा व्यूढेष्वनीकेषु यत्तेषु भरतर्षभ । धृतराष्ट्रो महाराज संजयं वाक्यमब्रवीत् ॥

एहि संजय मे सर्वमाचक्ष्वानवशेषतः । सेनानिवेशे यद्वृत्तं कुरुपाण्डवसेनयोः ॥

दिष्टमेव परं मन्ये पौरुषं चाप्यनर्थकम् । यदहं जानमानोऽपि युद्धदोषान्क्षयोदयान् ॥

तथापि निकृतिप्रज्ञं पुत्रं दुर्द्यूतदेविनम् । न शक्नोमि नियन्तुं वा कर्तुं वा हितमात्मनः ॥

भवत्येव हि मे सूत बुद्धिर्दोषानुदर्शिनी । दुर्योधनं समासाद्य पुनः सा परिवर्तते ॥

एवं गते वै यद्भावि तद्भविष्यति संजय । क्षत्रधर्मः किल रणे तनुत्यागोऽभिपूजितः ॥

त्वद्युक्तोऽयमनुप्रश्नो महाराज यथार्हसि । न तु दुर्योधने दोषमिममासक्तुमर्हसि । शृणुष्वानवशेषेण वदतो मम पार्थिव ॥

य आत्मनो दुश्चरितादशुभं प्राप्नुयान्नरः । एनसा न स दैवं वा कालं वा गन्तुमर्हति ॥

महाराज मनुष्येषु निन्द्यं यः सर्वमाचरेत् । स वध्यः सर्वलोकस्य निन्दितानि समाचरन् ॥

निकारा मनुजश्रेष्ठ पाण्डवैस्त्वत्प्रतीक्षया । अनुभूताः सहामात्यैर्निकृतैरधिदेवने ॥

हयानां च गजानां च राज्ञां चामिततेजसाम् । वैशसं समरे वृत्तं यत्तन्मे शृणु सर्वशः ॥

स्थिरो भूत्वा महाराज सर्वलोकक्षयोदयम् । यथाभूतं महायुद्धे श्रुत्वा मा विमना भव ॥

न ह्येव कर्ता पुरुषः कर्मणोः शुभपापयोः । अस्वतन्त्रो हि पुरुषः कार्यते दारुयन्त्रवत् ॥

केचिदीश्वरनिर्दिष्टाः केचिदेव यदृच्छया । पूर्वकर्मभिरप्यन्ये त्रैधमेतद्विकृष्यते ॥