Mahābhārata Reader

तस्मिन्नन्तर्हिते नागे प्रययौ नैषधो नलः । ऋतुपर्णस्य नगरं प्राविशद्दशमेऽहनि ॥

स राजानमुपातिष्ठद्बाहुकोऽहमिति ब्रुवन् । अश्वानां वाहने युक्तः पृथिव्यां नास्ति मत्समः ॥

अर्थकृच्छ्रेषु चैवाहं प्रष्टव्यो नैपुणेषु च । अन्नसंस्कारमपि च जानाम्यन्यैर्विशेषतः ॥

यानि शिल्पानि लोकेऽस्मिन्यच्चाप्यन्यत्सुदुष्करम् । सर्वं यतिष्ये तत्कर्तुमृतुपर्ण भरस्व माम् ॥

वस बाहुक भद्रं ते सर्वमेतत्करिष्यसि । शीघ्रयाने सदा बुद्धिर्धीयते मे विशेषतः ॥

स त्वमातिष्ठ योगं तं येन शीघ्रा हया मम । भवेयुरश्वाध्यक्षोऽसि वेतनं ते शतं शताः ॥

त्वामुपस्थास्यतश्चेमौ नित्यं वार्ष्णेयजीवलौ । एताभ्यां रंस्यसे सार्धं वस वै मयि बाहुक ॥

एवमुक्तो नलस्तेन न्यवसत्तत्र पूजितः । ऋतुपर्णस्य नगरे सहवार्ष्णेयजीवलः ॥

स तत्र निवसन्राजा वैदर्भीमनुचिन्तयन् । सायं सायं सदा चेमं श्लोकमेकं जगाद ह ॥

क्व नु सा क्षुत्पिपासार्ता श्रान्ता शेते तपस्विनी । स्मरन्ती तस्य मन्दस्य कं वा साद्योपतिष्ठति ॥

एवं ब्रुवन्तं राजानं निशायां जीवलोऽब्रवीत् । कामेनां शोचसे नित्यं श्रोतुमिच्छामि बाहुक ॥

तमुवाच नलो राजा मन्दप्रज्ञस्य कस्यचित् । आसीद्बहुमता नारी तस्या दृढतरं च सः ॥

स वै केनचिदर्थेन तया मन्दो व्ययुज्यत । विप्रयुक्तश्च मन्दात्मा भ्रमत्यसुखपीडितः ॥

दह्यमानः स शोकेन दिवारात्रमतन्द्रितः । निशाकाले स्मरंस्तस्याः श्लोकमेकं स्म गायति ॥

स वै भ्रमन्महीं सर्वां क्वचिदासाद्य किंचन । वसत्यनर्हस्तद्दुःखं भूय एवानुसंस्मरन् ॥

सा तु तं पुरुषं नारी कृच्छ्रेऽप्यनुगता वने । त्यक्ता तेनाल्पपुण्येन दुष्करं यदि जीवति ॥

एका बालानभिज्ञा च मार्गाणामतथोचिता । क्षुत्पिपासापरीता च दुष्करं यदि जीवति ॥

श्वापदाचरिते नित्यं वने महति दारुणे । त्यक्ता तेनाल्पपुण्येन मन्दप्रज्ञेन मारिष ॥

इत्येवं नैषधो राजा दमयन्तीमनुस्मरन् । अज्ञातवासमवसद्राज्ञस्तस्य निवेशने ॥