Mahābhārata Reader

गुरू निवेद्य विप्राय तौ मातापितरावुभौ । पुनरेव स धर्मात्मा व्याधो ब्राह्मणमब्रवीत् ॥

प्रवृत्तचक्षुर्जातोऽस्मि संपश्य तपसो बलम् । यदर्थमुक्तोऽसि तया गच्छस्व मिथिलामिति ॥

पतिशुश्रूषपरया दान्तया सत्यशीलया । मिथिलायां वसन्व्याधः स ते धर्मान्प्रवक्ष्यति ॥

पतिव्रतायाः सत्यायाः शीलाढ्याया यतव्रत । संस्मृत्य वाक्यं धर्मज्ञ गुणवानसि मे मतः ॥

यत्तदा त्वं द्विजश्रेष्ठ तयोक्तो मां प्रति प्रभो । दृष्टमेतत्तया सम्यगेकपत्न्या न संशयः ॥

त्वदनुग्रहबुद्ध्या तु विप्रैतद्दर्शितं मया । वाक्यं च शृणु मे तात यत्ते वक्ष्ये हितं द्विज ॥

त्वया विनिकृता माता पिता च द्विजसत्तम । अनिसृष्टोऽसि निष्क्रान्तो गृहात्ताभ्यामनिन्दित । वेदोच्चारणकार्यार्थमयुक्तं तत्त्वया कृतम् ॥

तव शोकेन वृद्धौ तावन्धौ जातौ तपस्विनौ । तौ प्रसादयितुं गच्छ मा त्वा धर्मोऽत्यगान्महान् ॥

तपस्वी त्वं महात्मा च धर्मे च निरतः सदा । सर्वमेतदपार्थं ते क्षिप्रं तौ संप्रसादय ॥

श्रद्दधस्व मम ब्रह्मन्नान्यथा कर्तुमर्हसि । गम्यतामद्य विप्रर्षे श्रेयस्ते कथयाम्यहम् ॥

यदेतदुक्तं भवता सर्वं सत्यमसंशयम् । प्रीतोऽस्मि तव धर्मज्ञ साध्वाचार गुणान्वित ॥

दैवतप्रतिमो हि त्वं यस्त्वं धर्ममनुव्रतः । पुराणं शाश्वतं दिव्यं दुष्प्रापमकृतात्मभिः ॥

अतन्द्रितः कुरु क्षिप्रं मातापित्रोर्हि पूजनम् । अतः परमहं धर्मं नान्यं पश्यामि कंचन ॥

इहाहमागतो दिष्ट्या दिष्ट्या मे संगतं त्वया । ईदृशा दुर्लभा लोके नरा धर्मप्रदर्शकाः ॥

एको नरसहस्रेषु धर्मविद्विद्यते न वा । प्रीतोऽस्मि तव सत्येन भद्रं ते पुरुषोत्तम ॥

पतमानो हि नरके भवतास्मि समुद्धृतः । भवितव्यमथैवं च यद्दृष्टोऽसि मयानघ ॥

राजा ययातिर्दौहित्रैः पतितस्तारितो यथा । सद्भिः पुरुषशार्दूल तथाहं भवता त्विह ॥

मातापितृभ्यां शुश्रूषां करिष्ये वचनात्तव । नाकृतात्मा वेदयति धर्माधर्मविनिश्चयम् ॥

दुर्ज्ञेयः शाश्वतो धर्मः शूद्रयोनौ हि वर्तता । न त्वां शूद्रमहं मन्ये भवितव्यं हि कारणम् । येन कर्मविपाकेन प्राप्तेयं शूद्रता त्वया ॥

एतदिच्छामि विज्ञातुं तत्त्वेन हि महामते । कामया ब्रूहि मे तथ्यं सर्वं त्वं प्रयतात्मवान् ॥

अनतिक्रमणीया हि ब्राह्मणा वै द्विजोत्तम । शृणु सर्वमिदं वृत्तं पूर्वदेहे ममानघ ॥

अहं हि ब्राह्मणः पूर्वमासं द्विजवरात्मज । वेदाध्यायी सुकुशलो वेदाङ्गानां च पारगः । आत्मदोषकृतैर्ब्रह्मन्नवस्थां प्राप्तवानिमाम् ॥

कश्चिद्राजा मम सखा धनुर्वेदपरायणः । संसर्गाद्धनुषि श्रेष्ठस्ततोऽहमभवं द्विज ॥

एतस्मिन्नेव काले तु मृगयां निर्गतो नृपः । सहितो योधमुख्यैश्च मन्त्रिभिश्च सुसंवृतः । ततोऽभ्यहन्मृगांस्तत्र सुबहूनाश्रमं प्रति ॥

अथ क्षिप्तः शरो घोरो मयापि द्विजसत्तम । ताडितश्च मुनिस्तेन शरेणानतपर्वणा ॥

भूमौ निपतितो ब्रह्मन्नुवाच प्रतिनादयन् । नापराध्याम्यहं किंचित्केन पापमिदं कृतम् ॥

मन्वानस्तं मृगं चाहं संप्राप्तः सहसा मुनिम् । अपश्यं तमृषिं विद्धं शरेणानतपर्वणा । तमुग्रतपसं विप्रं निष्टनन्तं महीतले ॥

अकार्यकरणाच्चापि भृशं मे व्यथितं मनः । अजानता कृतमिदं मयेत्यथ तमब्रुवम् । क्षन्तुमर्हसि मे ब्रह्मन्निति चोक्तो मया मुनिः ॥

ततः प्रत्यब्रवीद्वाक्यमृषिर्मां क्रोधमूर्छितः । व्याधस्त्वं भविता क्रूर शूद्रयोनाविति द्विज ॥