Mahābhārata Reader

एतच्छ्रुत्वान्तरिक्षाच्च स राजा राजसत्तम । यथोक्तं तच्चकाराथ श्रद्दधद्भरतर्षभ ॥

षष्टिः पुत्रसहस्राणि तस्याप्रतिमतेजसः । रुद्रप्रसादाद्राजर्षेः समजायन्त पार्थिव ॥

ते घोराः क्रूरकर्माण आकाशपरिसर्पिणः । बहुत्वाच्चावजानन्तः सर्वाँल्लोकान्सहामरान् ॥

त्रिदशांश्चाप्यबाधन्त तथा गन्धर्वराक्षसान् । सर्वाणि चैव भूतानि शूराः समरशालिनः ॥

वध्यमानास्ततो लोकाः सागरैर्मन्दबुद्धिभिः । ब्रह्माणं शरणं जग्मुः सहिताः सर्वदैवतैः ॥

तानुवाच महाभागः सर्वलोकपितामहः । गच्छध्वं त्रिदशाः सर्वे लोकैः सार्धं यथागतम् ॥

नातिदीर्घेण कालेन सागराणां क्षयो महान् । भविष्यति महाघोरः स्वकृतैः कर्मभिः सुराः ॥

एवमुक्तास्ततो देवा लोकाश्च मनुजेश्वर । पितामहमनुज्ञाप्य विप्रजग्मुर्यथागतम् ॥

ततः काले बहुतिथे व्यतीते भरतर्षभ । दीक्षितः सगरो राजा हयमेधेन वीर्यवान् । तस्याश्वो व्यचरद्भूमिं पुत्रैः सुपरिरक्षितः ॥

समुद्रं स समासाद्य निस्तोयं भीमदर्शनम् । रक्ष्यमाणः प्रयत्नेन तत्रैवान्तरधीयत ॥

ततस्ते सागरास्तात हृतं मत्वा हयोत्तमम् । आगम्य पितुराचख्युरदृश्यं तुरगं हृतम् । तेनोक्ता दिक्षु सर्वासु सर्वे मार्गत वाजिनम् ॥

ततस्ते पितुराज्ञाय दिक्षु सर्वासु तं हयम् । अमार्गन्त महाराज सर्वं च पृथिवीतलम् ॥

ततस्ते सागराः सर्वे समुपेत्य परस्परम् । नाध्यगच्छन्त तुरगमश्वहर्तारमेव च ॥

आगम्य पितरं चोचुस्ततः प्राञ्जलयोऽग्रतः । ससमुद्रवनद्वीपा सनदीनदकन्दरा । सपर्वतवनोद्देशा निखिलेन मही नृप ॥

अस्माभिर्विचिता राजञ्शासनात्तव पार्थिव । न चाश्वमधिगच्छामो नाश्वहर्तारमेव च ॥

श्रुत्वा तु वचनं तेषां स राजा क्रोधमूर्छितः । उवाच वचनं सर्वांस्तदा दैववशान्नृप ॥

अनागमाय गच्छध्वं भूयो मार्गत वाजिनम् । यज्ञियं तं विना ह्यश्वं नागन्तव्यं हि पुत्रकाः ॥

प्रतिगृह्य तु संदेशं ततस्ते सगरात्मजाः । भूय एव महीं कृत्स्नां विचेतुमुपचक्रमुः ॥

अथापश्यन्त ते वीराः पृथिवीमवदारिताम् । समासाद्य बिलं तच्च खनन्तः सगरात्मजाः । कुद्दालैर्ह्रेषुकैश्चैव समुद्रमखनंस्तदा ॥

स खन्यमानः सहितैः सागरैर्वरुणालयः । अगच्छत्परमामार्तिं दार्यमाणः समन्ततः ॥

असुरोरगरक्षांसि सत्त्वानि विविधानि च । आर्तनादमकुर्वन्त वध्यमानानि सागरैः ॥

छिन्नशीर्षा विदेहाश्च भिन्नजान्वस्थिमस्तकाः । प्राणिनः समदृश्यन्त शतशोऽथ सहस्रशः ॥

एवं हि खनतां तेषां समुद्रं मकरालयम् । व्यतीतः सुमहान्कालो न चाश्वः समदृश्यत ॥

ततः पूर्वोत्तरे देशे समुद्रस्य महीपते । विदार्य पातालमथ संक्रुद्धाः सगरात्मजाः । अपश्यन्त हयं तत्र विचरन्तं महीतले ॥

कपिलं च महात्मानं तेजोराशिमनुत्तमम् । तपसा दीप्यमानं तं ज्वालाभिरिव पावकम् ॥