Mahābhārata Reader

ततः कदाचिद्देवेन्द्रो दिव्यरूपवपुर्धरः । इदमन्तरमित्येवं ततोऽभ्यागादथाश्रमम् ॥

रूपमप्रतिमं कृत्वा लोभनीयं जनाधिप । दर्शनीयतमो भूत्वा प्रविवेश तमाश्रमम् ॥

स ददर्श तमासीनं विपुलस्य कलेवरम् । निश्चेष्टं स्तब्धनयनं यथालेख्यगतं तथा ॥

रुचिं च रुचिरापाङ्गीं पीनश्रोणिपयोधराम् । पद्मपत्रविशालाक्षीं संपूर्णेन्दुनिभाननाम् ॥

सा तमालोक्य सहसा प्रत्युत्थातुमियेष ह । रूपेण विस्मिता कोऽसीत्यथ वक्तुमिहेच्छती ॥

उत्थातुकामापि सती व्यतिष्ठद्विपुलेन सा । निगृहीता मनुष्येन्द्र न शशाक विचेष्टितुम् ॥

तामाबभाषे देवेन्द्रः साम्ना परमवल्गुना । त्वदर्थमागतं विद्धि देवेन्द्रं मां शुचिस्मिते ॥

क्लिश्यमानमनङ्गेन त्वत्संकल्पोद्भवेन वै । तत्पर्याप्नुहि मां सुभ्रु पुरा कालोऽतिवर्तते ॥

तमेवंवादिनं शक्रं शुश्राव विपुलो मुनिः । गुरुपत्न्याः शरीरस्थो ददर्श च सुराधिपम् ॥

न शशाक च सा राजन्प्रत्युत्थातुमनिन्दिता । वक्तुं च नाशकद्राजन्विष्टब्धा विपुलेन सा ॥

आकारं गुरुपत्न्यास्तु विज्ञाय स भृगूद्वहः । निजग्राह महातेजा योगेन बलवत्प्रभो । बबन्ध योगबन्धैश्च तस्याः सर्वेन्द्रियाणि सः ॥

तां निर्विकारां दृष्ट्वा तु पुनरेव शचीपतिः । उवाच व्रीडितो राजंस्तां योगबलमोहिताम् ॥

एह्येहीति ततः सा तं प्रतिवक्तुमियेष च । स तां वाचं गुरोः पत्न्या विपुलः पर्यवर्तयत् ॥

भोः किमागमने कृत्यमिति तस्याश्च निःसृता । वक्त्राच्छशाङ्कप्रतिमाद्वाणी संस्कारभूषिता ॥

व्रीडिता सा तु तद्वाक्यमुक्त्वा परवशा तदा । पुरंदरश्च संत्रस्तो बभूव विमनास्तदा ॥

स तद्वैकृतमालक्ष्य देवराजो विशां पते । अवैक्षत सहस्राक्षस्तदा दिव्येन चक्षुषा ॥

ददर्श च मुनिं तस्याः शरीरान्तरगोचरम् । प्रतिबिम्बमिवादर्शे गुरुपत्न्याः शरीरगम् ॥

स तं घोरेण तपसा युक्तं दृष्ट्वा पुरंदरः । प्रावेपत सुसंत्रस्तः शापभीतस्तदा विभो ॥

विमुच्य गुरुपत्नीं तु विपुलः सुमहातपाः । स्वं कलेवरमाविश्य शक्रं भीतमथाब्रवीत् ॥

अजितेन्द्रिय पापात्मन्कामात्मक पुरंदर । न चिरं पूजयिष्यन्ति देवास्त्वां मानुषास्तथा ॥

किं नु तद्विस्मृतं शक्र न तन्मनसि ते स्थितम् । गौतमेनासि यन्मुक्तो भगाङ्कपरिचिह्नितः ॥

जाने त्वां बालिशमतिमकृतात्मानमस्थिरम् । मयेयं रक्ष्यते मूढ गच्छ पाप यथागतम् ॥

नाहं त्वामद्य मूढात्मन्दहेयं हि स्वतेजसा । कृपायमाणस्तु न ते दग्धुमिच्छामि वासव ॥

स च घोरतपा धीमान्गुरुर्मे पापचेतसम् । दृष्ट्वा त्वां निर्दहेदद्य क्रोधदीप्तेन चक्षुषा ॥

नैवं तु शक्र कर्तव्यं पुनर्मान्याश्च ते द्विजाः । मा गमः ससुतामात्योऽत्ययं ब्रह्मबलार्दितः ॥

अमरोऽस्मीति यद्बुद्धिमेतामास्थाय वर्तसे । मावमंस्था न तपसामसाध्यं नाम किंचन ॥

तच्छ्रुत्वा वचनं शक्रो विपुलस्य महात्मनः । अकिंचिदुक्त्वा व्रीडितस्तत्रैवान्तरधीयत ॥

मुहूर्तयाते शक्रे तु देवशर्मा महातपाः । कृत्वा यज्ञं यथाकाममाजगाम स्वमाश्रमम् ॥

आगतेऽथ गुरौ राजन्विपुलः प्रियकर्मकृत् । रक्षितां गुरवे भार्यां न्यवेदयदनिन्दिताम् ॥

अभिवाद्य च शान्तात्मा स गुरुं गुरुवत्सलः । विपुलः पर्युपातिष्ठद्यथापूर्वमशङ्कितः ॥

विश्रान्ताय ततस्तस्मै सहासीनाय भार्यया । निवेदयामास तदा विपुलः शक्रकर्म तत् ॥

तच्छ्रुत्वा स मुनिस्तुष्टो विपुलस्य प्रतापवान् । बभूव शीलवृत्ताभ्यां तपसा नियमेन च ॥

विपुलस्य गुरौ वृत्तिं भक्तिमात्मनि च प्रभुः । धर्मे च स्थिरतां दृष्ट्वा साधु साध्वित्युवाच ह ॥

प्रतिनन्द्य च धर्मात्मा शिष्यं धर्मपरायणम् । वरेण च्छन्दयामास स तस्माद्गुरुवत्सलः । अनुज्ञातश्च गुरुणा चचारानुत्तमं तपः ॥

तथैव देवशर्मापि सभार्यः स महातपाः । निर्भयो बलवृत्रघ्नाच्चचार विजने वने ॥