Mahābhārata Reader

केषां राजा प्रभवति वित्तस्य भरतर्षभ । कया च वृत्त्या वर्तेत तन्मे ब्रूहि पितामह ॥

अब्राह्मणानां वित्तस्य स्वामी राजेति वैदिकम् । ब्राह्मणानां च ये केचिद्विकर्मस्था भवन्त्युत ॥

विकर्मस्थाश्च नोपेक्ष्या विप्रा राज्ञा कथंचन । इति राज्ञां पुरावृत्तमभिजल्पन्ति साधवः ॥

यस्य स्म विषये राज्ञः स्तेनो भवति वै द्विजः । राज्ञ एवापराधं तं मन्यन्ते किल्बिषं नृप ॥

अभिशस्तमिवात्मानं मन्यन्ते तेन कर्मणा । तस्माद्राजर्षयः सर्वे ब्राह्मणानन्वपालयन् ॥

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् । गीतं केकयराजेन ह्रियमाणेन रक्षसा ॥

केकयानामधिपतिं रक्षो जग्राह दारुणम् । स्वाध्यायेनान्वितं राजन्नरण्ये संशितव्रतम् ॥

न मे स्तेनो जनपदे न कदर्यो न मद्यपः । नानाहिताग्निर्नायज्वा मामकान्तरमाविशः ॥

न च मे ब्राह्मणोऽविद्वान्नाव्रती नाप्यसोमपः । नानाहिताग्निर्विषये मामकान्तरमाविशः ॥

नानाप्तदक्षिणैर्यज्ञैर्यजन्ते विषये मम । अधीते नाव्रती कश्चिन्मामकान्तरमाविशः ॥

अधीयतेऽध्यापयन्ति यजन्ते याजयन्ति च । ददति प्रतिगृह्णन्ति षट्सु कर्मस्ववस्थिताः ॥

पूजिताः संविभक्ताश्च मृदवः सत्यवादिनः । ब्राह्मणा मे स्वकर्मस्था मामकान्तरमाविशः ॥

न याचन्ते प्रयच्छन्ति सत्यधर्मविशारदाः । नाध्यापयन्त्यधीयन्ते यजन्ते न च याजकाः ॥

ब्राह्मणान्परिरक्षन्ति संग्रामेष्वपलायिनः । क्षत्रिया मे स्वकर्मस्था मामकान्तरमाविशः ॥

कृषिगोरक्षवाणिज्यमुपजीवन्त्यमायया । अप्रमत्ताः क्रियावन्तः सुव्रताः सत्यवादिनः ॥

संविभागं दमं शौचं सौहृदं च व्यपाश्रिताः । मम वैश्याः स्वकर्मस्था मामकान्तरमाविशः ॥

त्रीन्वर्णाननुतिष्ठन्ति यथावदनसूयकाः । मम शूद्राः स्वकर्मस्था मामकान्तरमाविशः ॥

कृपणानाथवृद्धानां दुर्बलातुरयोषिताम् । संविभक्तास्मि सर्वेषां मामकान्तरमाविशः ॥

कुलदेशादिधर्माणां प्रथितानां यथाविधि । अव्युच्छेत्तास्मि सर्वेषां मामकान्तरमाविशः ॥

तपस्विनो मे विषये पूजिताः परिपालिताः । संविभक्ताश्च सत्कृत्य मामकान्तरमाविशः ॥

नासंविभज्य भोक्तास्मि न विशामि परस्त्रियम् । स्वतन्त्रो जातु न क्रीडे मामकान्तरमाविशः ॥

नाब्रह्मचारी भिक्षावान्भिक्षुर्वाब्रह्मचारिकः । अनृत्विजं हुतं नास्ति मामकान्तरमाविशः ॥

नावजानाम्यहं वृद्धान्न वैद्यान्न तपस्विनः । राष्ट्रे स्वपति जागर्मि मामकान्तरमाविशः ॥

वेदाध्ययनसंपन्नस्तपस्वी सर्वधर्मवित् । स्वामी सर्वस्य राज्यस्य श्रीमान्मम पुरोहितः ॥

दानेन दिव्यानभिवाञ्छामि लोका;न्सत्येनाथो ब्राह्मणानां च गुप्त्या । शुश्रूषया चापि गुरूनुपैमि; न मे भयं विद्यते राक्षसेभ्यः ॥

न मे राष्ट्रे विधवा ब्रह्मबन्धु;र्न ब्राह्मणः कृपणो नोत चोरः । न पारजायी न च पापकर्मा; न मे भयं विद्यते राक्षसेभ्यः ॥

न मे शस्त्रैरनिर्भिन्नमङ्गे द्व्यङ्गुलमन्तरम् । धर्मार्थं युध्यमानस्य मामकान्तरमाविशः ॥

गोब्राह्मणे च यज्ञे च नित्यं स्वस्त्ययनं मम । आशासते जना राष्ट्रे मामकान्तरमाविशः ॥

यस्मात्सर्वास्ववस्थासु धर्ममेवान्ववेक्षसे । तस्मात्प्राप्नुहि कैकेय गृहान्स्वस्ति व्रजाम्यहम् ॥

येषां गोब्राह्मणा रक्ष्याः प्रजा रक्ष्याश्च केकय । न रक्षोभ्यो भयं तेषां कुत एव तु मानुषात् ॥

येषां पुरोगमा विप्रा येषां ब्रह्मबलं बलम् । प्रियातिथ्यास्तथा दारास्ते वै स्वर्गजितो नराः ॥

तस्माद्द्विजातीन्रक्षेत ते हि रक्षन्ति रक्षिताः । आशीरेषां भवेद्राज्ञां राष्ट्रं सम्यक्प्रवर्धते ॥

तस्माद्राज्ञा विशेषेण विकर्मस्था द्विजातयः । नियम्याः संविभज्याश्च प्रजानुग्रहकारणात् ॥

य एवं वर्तते राजा पौरजानपदेष्विह । अनुभूयेह भद्राणि प्राप्नोतीन्द्रसलोकताम् ॥