Navigate to Verse
Currently viewing: Parva 12 -
Chapter 12.184
(18 verses)
Powered by Aksharamukha
Search Mahābhārata
❖ ❖ ❖
Sanskrit Text
पूर्वमेव
भगवता
लोकहितमनुतिष्ठता
धर्मसंरक्षणार्थमाश्रमाश्चत्वारोऽभिनिर्दिष्टाः
।
तत्र
गुरुकुलवासमेव
तावत्प्रथममाश्रममुदाहरन्ति
।
सम्यगत्र
शौचसंस्कारविनयनियमप्रणीतो
विनीतात्मा
उभे
संध्ये
भास्कराग्निदैवतान्युपस्थाय
विहाय
तन्द्रालस्ये
गुरोरभिवादनवेदाभ्यासश्रवणपवित्रीकृतान्तरात्मा
त्रिषवणमुपस्पृश्य
ब्रह्मचर्याग्निपरिचरणगुरुशुश्रूषानित्यो
भैक्षादिसर्वनिवेदितान्तरात्मा
गुरुवचननिर्देशानुष्ठानाप्रतिकूलो
गुरुप्रसादलब्धस्वाध्यायतत्परः
स्यात्
॥
English Translation
Bhrigu said In days of yore, the divine Brahman, for the behoof of the world, and for the protection of righteousness, laid down for modes of life. Of them, to live in the house of the preceptor is the first (in order of time). In this mode of life one should have his soul cleansed by purity of conduct, by Vedic rites and by restraints and vows and humility. He should adore the morning and evening twilights the Sun, his own consecrated hearth, and the gods. He should shake off procrastination and idleness. He should purify his soul by saluting his preceptor, by studying the Vedas, and by attending to his preceptor's instructions. He should perform his ablutions thrice.
Padaccheda (Word Analysis)
पूर्वम् | एव | भगवता | लोक + हित | अनुतिष्ठता | धर्म + संरक्षण + अर्थ | आश्रम + चतुर् | ऽभिनिर्दिष्टाः
तत्र | गुरु + कुल + वास | एव | तावत् | प्रथमम् | आश्रमम् | उदाहरन्ति
सम्यग् | अत्र | शौच + संस्कार + विनय + नियम + प्रणी | विनी + आत्मन् | उभे | संध्ये | भास्कर + अग्नि + दैवत + उपस्था | विहाय | तन्द्रा + आलस्य | गुरोर् | अभिवादन + वेद + अभ्यास + श्रवण + पवित्रीकृ + अन्तरात्मन् | त्रिषवणम् | उपस्पृश्य | ब्रह्मचर्य + अग्नि + परिचरण + गुरु + शुश्रूषा + नित्य | भैक्ष + आदि + सर्व + निवेदय् + अन्तरात्मन् | गुरु + वचन + निर्देश + अनुष्ठान + अप्रतिकूल | गुरु + प्रसाद + लभ् + स्वाध्याय + तत्पर | स्यात्
तत्र | गुरु + कुल + वास | एव | तावत् | प्रथमम् | आश्रमम् | उदाहरन्ति
सम्यग् | अत्र | शौच + संस्कार + विनय + नियम + प्रणी | विनी + आत्मन् | उभे | संध्ये | भास्कर + अग्नि + दैवत + उपस्था | विहाय | तन्द्रा + आलस्य | गुरोर् | अभिवादन + वेद + अभ्यास + श्रवण + पवित्रीकृ + अन्तरात्मन् | त्रिषवणम् | उपस्पृश्य | ब्रह्मचर्य + अग्नि + परिचरण + गुरु + शुश्रूषा + नित्य | भैक्ष + आदि + सर्व + निवेदय् + अन्तरात्मन् | गुरु + वचन + निर्देश + अनुष्ठान + अप्रतिकूल | गुरु + प्रसाद + लभ् + स्वाध्याय + तत्पर | स्यात्